Verleiding van de Heilige Hieronymus (Jeroen)

verleiding van heilige hieronymus

De Heilige Hiëronymus bracht lange periodes door als kluizenaar, eerst in Antiochië, later in de Egyptische woestijn en ten slotte nog 34 jaar in de buurt van Bethlehem. Daar leidde hij het bestaan van een klassieke woestijnvader, slapend op de grond, vastend, biddend en studerend, alles op gepaste afstand van zijn medebroeders en van de bewoonde wereld. Net zoals veel andere boetende kluizenaars droeg hij onder zijn pij een haren kleed dat zó prikkelde en jeukte, dat hij zich nooit echt comfortabel kon voelen.

Uit zijn eigen woorden blijkt dat het leven van de kluizenaar ook niet draaglijker werd door gewenning: 'Ik weende elke dag. Ik kreunde elke dag van ellende. Overmand door slaap probeerde ik mezelf toch wakker te houden, terwijl mijn botten haast uit elkaar vielen vanwege hun langdurige contact met de harde grond. Hoewel mijn enige gezelschap bestond uit schorpioenen, had ik vaak visioenen van dansende meisjes, die in mij het vuur van de lust hoog opstookten.'

Het zijn deze laatste verzuchtingen die de gebroeders Van Limburg hebben geïllustreerd. Hiëronymus knielt neer in gebed, maar een duivel rukt aan zijn halo - de stralenkrans die het teken is van zijn heiligheid - en probeert zijn aandacht af te leiden in de richting van een verleidelijk visioen: twee bevallige blondines met laag uitgesneden jurken, ranke halzen en een blanke teint. De beide meisjes bevinden zich niet in de woestijn, maar in hun natuurlijke habitat, de zondige grote stad. Dit beeld roept herinneringen op aan Hiëronymus' jaren in Rome, waar een lastercampagne over al te nauwe betrekkingen met het andere geslacht een einde maakte aan zijn klerikale loopbaan.

De tijdgenoten van de gebroeders Van Limburg hadden heel wat meer respect voor Hiëronymus en konden dan ook niet aanvaarden dat hij nooit een hoge functie had bekleed binnen de kerk. Vandaar dat er - zonder enige historische onderbouwing - een rode kardinaalshoed aan zijn voeten ligt, als symbool van een afgewezen kardinaalsambt. Ook het gegeven dat hij, volgens eigen zeggen, maar één oog had, is bij de Van Limburgs niet terug te zien, waarschijnlijk eveneens uit respect.

Volgens de legende werd Hiëronymus bijna negentig jaar. Hij blies zijn laatste adem uit in Bethlehem, uit eigen keuze buiten op de harde grond, slechts gekleed in zijn haren onderhemd en met zijn hoofd rustend op een steen.

Zo stierf de man die voor alle generaties christenen na hem het onderscheid heeft gemaakt tussen de canonieke en de apocriefe bijbelboeken. Met andere woorden: het was Hiëronymus de Kluizenaar die voor altijd heeft bepaald welke oude geschriften in de bijbel werden opgenomen en welke niet.

x

fol 150v 151 retuschiert 200x280fol 155v 156 retuschiert 200x280 fol 160v 161 retuschiert 200x280 fol 16 retuschiert 200x280 fol 87v 88 1 retuschiert 200x280

© 2016 Stichting Gebroeders van Limburg

024 3602414

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Postbus 1180, 6501 BD Nijmegen